Το "Εδώ και Τώρα" της αλλαγής

Η κινητοποίηση προς την αλλαγή βασίζεται στην αναγνώριση του στόχου, την συναισθηματική σύνδεση με αυτόν και τη δυνατή θέληση. Η υπαρξιακή θεραπεία εστιάζει στο εδώ και τώρα, αναγνωρίζοντας παράλληλα την επιρροή του παρελθόντος, όπως οι οικογενειακές σχέσεις. Δίνει στον άνθρωπο την ευκαιρία για βαθιά αυτογνωσία, ανακάλυψη των πραγματικών του επιθυμιών και εύρεση του δρόμου για την επίτευξή τους.

Στόχος δεν είναι μόνο η διαχείριση των συμπτωμάτων, αλλά η κατανόηση του μηνύματος που αυτά φέρουν και η μετατροπή τους σε θετική δύναμη. Ο θεραπευόμενος μαθαίνει σταδιακά να αναλαμβάνει την ευθύνη των αποφάσεων και να επιλέγει την ελευθερία του, επιλύοντας τις εσωτερικές του συγκρούσεις.

Η δυναμική του "Όλου"

Η συστημική προσέγγιση αντιμετωπίζει τις δυσκολίες όχι ως μεμονωμένα προβλήματα του ατόμου, αλλά ως μέρος ενός δυναμικού πλαισίου (συστήματος) στο οποίο ανήκει. Βασίζεται στην αρχή ότι το όλο είναι κάτι διαφορετικό από το άθροισμα των μερών του.

Σύμφωνα με αυτή τη θεωρία, η δυσκολία δεν είναι προσωπική υπόθεση, αλλά αποτέλεσμα διεργασιών και αλληλοαντιδράσεων εντός του συνολικού πλαισίου, με την οικογένεια να αποτελεί το πιο καθοριστικό.

Η προβληματική συμπεριφορά θεωρείται εκδήλωση δυσλειτουργίας του όλου συστήματος, απελευθερώνοντας έτσι το άτομο από το βάρος της αποκλειστικής ευθύνης. Το σύμπτωμα ερμηνεύεται ότι εξυπηρετεί την ισορροπία του συγκεκριμένου συστήματος. Επομένως, η έμφαση δίνεται στις διεργασίες και τις σχέσεις εντός της οικογένειας, οι οποίες καθιστούν αναγκαία την εμφάνιση του συμπτώματος, και όχι στο ίδιο το σύμπτωμα ως τελική εκδήλωση.

Η Υπαρξιακή Συστημική Ψυχοθεραπεία εξετάζει τον άνθρωπο πάντοτε μέσα στο σύστημα που τον περιβάλλει και είναι κατάλληλη για τις σχέσεις και την οικογένεια. Κατανοώντας ότι ο άνθρωπος αλληλεπιδρά και αλληλοεπηρεάζεται και δεν λειτουργεί αυτοματοποιημένα, απομακρυνόμαστε από τις γραμμικές εξηγήσεις των φαινομένων. Ο άνθρωπος είναι ένας πολύπλοκος βιολογικός οργανισμός.

Συναισθήματα, αντιδράσεις, σκέψεις και συμπεριφορές δημιουργούν έναν πολύπλοκο λαβύρινθο με πολλαπλά μονοπάτια. Στην πορεία της ζωής του, το άτομο αφομοιώνει συνήθειες και χαρακτηριστικά, οικοδομεί σχέσεις, κάνει σχέδια και φέρεται με υιοθετημένο τρόπο, ενώ ταυτόχρονα επηρεάζει και επηρεάζεται από το περιβάλλον του.

Μέσα από μία σταδιακή διαδικασία, που θεμελιώνεται στη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ ψυχολόγου και θεραπευόμενου, πραγματοποιείται συστημική επισκόπηση όλων των παραγόντων που συνέβαλαν στη δυσκολία. Η οικογένεια, ως κύριο σύστημα διαμόρφωσης της προσωπικότητας, αναδεικνύεται, και οι πρώιμες γονεϊκές σχέσεις επαναπροσδιορίζονται στο παρόν, απαλλάσσοντας τον άνθρωπο από υπαρξιακά ερωτήματα.

Μέσα από την Υπαρξιακή Συστημική προσέγγιση, συνεργάζομαι με τον θεραπευόμενο στο πλαίσιο στο οποίο ζει και επηρεάζεται, αναλύοντας τις σχέσεις. Η αποκάλυψη στις συνεδρίες ότι συνήθειες, σκέψεις και συναισθήματα είναι συχνά αποτελέσματα αλληλεπίδρασης ή ακόμα και δοτοί ρόλοι, λειτουργεί λυτρωτικά.

Δίνεται η δυνατότητα στον θεραπευόμενο να αντιληφθεί την ύπαρξή του μέσα σε όλα τα πλαίσια (οικογένεια, εργασία, προσωπικές σχέσεις) και στην ίδια τη ζωή, αποκτώντας τη δυναμική να επαναπροσδιορίσει το ρόλο του, παίρνοντας ο ίδιος το τιμόνι. Πρόκειται για μια διαδικασία απόκτησης προσωπικής και ασφαλούς ελευθερίας.